دوشنبه 02 بهمن 1396 ساعت: 23:37

هنر ایرانی

مقالات تخصصی

موسیقی محلی ایران
مقالات تئاتر

چهارشنب 91/02/27 | ساعت: 11:59 | کد خبر: 1328 | بازدید: 451949 | ©
پست الکترونیک
چاپ

Sang

سنگ از عهد باستان در ايران براي ساختن ‌بناها مورد استفاده قرار مي‌گرفته و هنوز هم در ايران‌زمين از اين ماده اوليه براي خلق آثاري زيبا و ماندگار استفاده مي‌شود.

 




سنگ‌هاي آتشفشاني، سنگ‌هاي رسوبي و سنگ‌هاي دگرگوني مهم‌ترين انواع سنگ‌اند که از 3 طريق شکل ظاهري، درجه‌ سختي و رنگ‌ مي‌توان آن‌ها را شناسايي کرد.

پيشينه‌ نقش‌زدن بر روي سنگ از ديواره‌هاي غارها آغاز مي‌شود که به 4 هزار و 500 سال پيش از ميلاد مسيح برمي‌گردد؛ مانند سنگ‌‌نگاره‌هاي غارهاي لرستان. اين سنگ‌‌نگاره‌ها به دليل شرايط فيزيکي سنگ با گذشت چند هزار سال همچنان محفوظ مانده‌اند.

آثار تخت جمشيد يا ستون باقيمانده در بيستون که در محوطه‌ طاق‌بستان است، صدها نقش تزئيني هندسي، منحني و گياهي، در اندازه‌هاي خيلي کوچک دارند.

در دوره اسلامي بيشترين کاربرد سنگ متعلق به غزنويان در غزنه است. در اين منطقه سنگ‌هاي نقش‌دار مکشوفه با کتيبه‌هاي کوفي همراه است.

سنگ‌ ‌تنها در بدنه‌ بنا کاربرد نداشته بلکه در زيربنا و نماي خارجي و داخلي بنا نيز کاربرد داشته است که نمونه آن را در بناي تخت جمشيد و معبد زرتشت مي‌توان ديد.

سنگ در سردرهاي بنا، ديوارهاي شهر و کاخ‌ها کاربرد داشته است. ديواره، سردر، پلکان، چهارچوب درها و پنجره‌ها و تزئينات داخلي تخت مرمر کاخ گلستان، مدرسه‌ها، مساجد، صحن، درهاي اصلي، سرستون‌ها، ازاره‌ها، کف بنا، مناره، محراب و منبر، مسير حوض، فواره، سنگ مزار و همچنين کتيبه‌هاي سنگي که از عناصر الحاقي بناها به شمار مي‌آيند از اين جمله‌اند.

از انواع هنرهاي تزئيني که با سنگ انجام مي‌شود، حجم‌سازي، تراش سنگ و مشبک‌کاري را مي‌توان نام برد.

نقوش به کار رفته در ديوارنگاره‌ها از عهد باستان تا عصر مادها، هخامنشيان، پارتيان و ساسانيان و اندکي در عصر قاجار شامل نقش‌هاي انساني، حيواني،‌گياهي و اسطوره‌‌اي است.

نقوش انساني به شکل روايي است و صحنه‌هاي شکار، ورزشگاه، بزمگاه و يا مراسم مذهبي و صحنه‌هاي قرباني را توصيف مي‌کند.

نقوش گياهي شامل گل لوتوس، گل شاه عباسي، درخت سرو، طرح گل و بته‌اي، اسليمي و ختايي است.

نقوش حيواني شامل اسب، شير و گاو (گرفت و گير)، پرندگان، گاو دو سر و شير است و همچنين کتيبه‌هاي سنگي شامل خطوط تصويري ميخي، پهلوي اشکاني، پهلوي ساساني، فارسي و عربي است.

حال که اين هنرهاي سنتي از گذشته‌هاي دور به يادگار مانده‌اند، با حمايت از صنعتگران پيش‌کسوت اين رشته بايد از فراموشي آن‌ها جلوگيري کرد.


 

منبع:میراث آریا



----------------
تمامی حقوق برای هنر ایرانی محفوظ و انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است

اضافه کردن نظر

تنها نظراتی که با حروف فارسی نوشته می شوند قابلیت انتشار خواهند داشت.


کد امنیتی
تازه سازی

هنر ایرانی، مقالات تخصصی

 تمامی حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به "خانه ی هنر و ادبیات پارسا" است
استفاده از مطالب (انتشار عمومی) پایگاه با ذکر منبع بلامانع است

طراحی شده توسط گروه تکاپو

Favicon1